SEBONले सार्वजनिक गर्यो नेपालमा अन्तरदिवसीय कारोबार (Intraday Trading) सम्बन्धी अवधारणापत्र: बजारमा नयाँ युगको सुरुवात
८ असोज, काठमाडौं।
नेपालको धितोपत्र बजारलाई थप गतिशील, पारदर्शी र आधुनिक बनाउने उद्देश्यले नेपाल धितोपत्र बोर्ड (SEBON) ले एक ऐतिहासिक कदम चालेको छ। बोर्डले बजारमा तरलता प्रवर्द्धन, मूल्य अन्वेषण (Price Discovery) प्रक्रियामा प्रभावकारिता ल्याउन तथा आधुनिक पूँजी बजार पूर्वाधारको विकास गर्न ‘नेपालमा धितोपत्रको अन्तरदिवसीय कारोबार (Intraday Trading) कार्यान्वयनसम्बन्धी अवधारणापत्र, २०८३’ सार्वजनिक गरेको छ।
अर्थ मन्त्रालयबाट जारी ‘पुँजी बजार सुदृढीकरण तथा पुनरूत्थान कार्ययोजना, २०८३’ र बोर्डको चालु आर्थिक वर्षको नीति तथा कार्यक्रम अनुरूप यो अवधारणापत्र तयार पारिएको हो। यससँगै बोर्डले सम्बन्धित सरोकारवालाहरूबाट राय तथा सुझावहरू आह्वान गरेको छ।
अवधारणापत्रका मुख्य विशेषताहरू र चरणबद्ध कार्यान्वयन योजना
बजारको वर्तमान संरचना, संस्थागत क्षमता र जोखिम व्यवस्थापनलाई मध्यनजर गर्दै SEBON ले अन्तरदिवसीय कारोबारलाई चरणबद्ध रूपमा कार्यान्वयनमा ल्याउने योजना अगाडि सारेको छ:
‘Buy First, Sell Later’ प्रणालीबाट सुरुवात: प्रारम्भिक चरणमा लगानीकर्ताहरूका लागि ‘Buy First, Sell Later’ (पहिले किन्ने र सोही दिन बिक्री गर्ने) मोडल मात्र लागू गर्ने प्रस्ताव गरिएको छ।
‘Sell First, Buy Later’ को भविष्य: धितोपत्र धोहोरो कर्जा तथा लगानी (Securities Lending and Borrowing) र कभर गरिएको सट बिक्री (Covered Short Selling) सम्बन्धी पूर्वाधारहरू पर्याप्त रूपमा विकास भएपश्चात् मात्र दोस्रो चरणमा ‘Sell First, Buy Later’ मोडललाई कार्यान्वयनमा ल्याइनेछ।
सिमित धितोपत्रबाट परीक्षण: बजार दुरुपयोगको जोखिम कम गर्न, पर्याप्त तरलता भएका र नियमित कारोबार भइरहेका सीमित धितोपत्रहरूलाई मात्र सुरुवाती चरणमा यसका लागि योग्य मानिनेछ। परीक्षण चरणको अनुभवका आधारमा यसको दायरा क्रमशः विस्तार गरिनेछ।
Advertisement
लगानीकर्ताको सुरक्षा र जोखिम व्यवस्थापन: लगानीकर्ताको संरक्षणलाई सर्वोपरि राख्दै जोखिममा आधारित नियमन, वास्तविक समयमा (Real-time) कारोबार तथा निगरानी, ब्रोकरहरूको आचरण (Broker SOP), जोखिम खुलासा (Risk Disclosure) र मार्जिन व्यवस्थापनलाई मुख्य आधार बनाइएको छ।
कसरी तयार भयो अवधारणापत्र?
यस अवधारणापत्रको मस्यौदा तयार पार्न नेपाल धितोपत्र बोर्ड, नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज लिमिटेड (NEPSE), सिडिएस एण्ड क्लियरिङ्ग लिमिटेड (CDS and Clearing Ltd.) र स्टक ब्रोकर एशोसियशन अफ नेपालका प्रतिनिधिहरू सम्मिलित विशेष समन्वय तथा सहजीकरण समितिले विस्तृत अध्ययन र छलफल गरेको थियो।
यसैगरी, बोर्डले मार्जिन ऋण कारोबारसम्बन्धी नियमावलीको मस्यौदालाई समेत अन्तिम रूप दिने तयारी गरिरहेको जनाएको छ, जसले समग्र पूँजी बजारको विकासमा थप टेवा पुर्याउनेछ।
सरोकारवालाहरूको सहभागिता र आगामी दिशा
SEBON ले यस अवधारणापत्रमाथि लगानीकर्ता तथा सम्बन्धित सबै सरोकारवालाहरूबाट रचनात्मक सुझावको अपेक्षा गरेको छ। यसले नेपालको सेयर बजारलाई अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड अनुसार आधुनिक प्रविधिमैत्री बनाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ।
For more: SEBON Paves Way For Intraday Trading in Nepal
