LOCUS २०२७ सफ्टवेयर फेलोशिप: शून्यबाट लाइभ प्रोजेक्ट निर्माणको प्रत्यक्ष अनुभव र आधुनिक सीपहरू

११ साउन, काठमाडौं।

२३औं राष्ट्रिय प्राविधिक महोत्सव, LOCUS 2027 ले यस वर्ष ल्याएको, ८-दिने सफ्टवेयर फेलोशिप कार्यक्रम, सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको छ। कार्यक्रमले नेपालका दर्जनौं युवा विद्यार्थीलाई साधारण कक्षाकोठाको पढाइले दिन नसक्ने कुरा दियो: शून्यबाट सुरु गरेर वास्तविक सफ्टवेयर बनाई त्यसलाई सार्वजनिक रूपमा लाइभ गर्ने प्रत्यक्ष अनुभव।

नेपालमा सञ्चालन हुने धेरैजसो छोटा-अवधिका प्राविधिक तालिम कार्यक्रमहरूले विषयवस्तुहरूलाई छुट्टाछुट्टै खण्डमा सिकाउने गर्छन्, केही दिन फ्रन्टएन्ड बारे, केही दिन ब्याकएन्डको सैद्धान्तिक ज्ञान, अनि अन्त्यमा एउटा सामान्य प्रमाणपत्र। तर LOCUS को यो फेलोशिपले पूर्णतः फरक र व्यावहारिक दृष्टिकोण अपनायो, र त्यो दृष्टिकोण नतिजाले नै सही साबित गरिदियो।

फेलोशिपमा सहभागीहरूले केवल छुट्टाछुट्टै सीपहरू मात्र सिकेनन्; बरु उनीहरूले सुरुदेखि अन्त्यसम्म एउटै प्रोजेक्टलाई निरन्तर विकास गर्दै लगे। पहिलो दिन खाली पानाबाट सुरु भएका प्रोजेक्टहरू आठौं दिनसम्म पुग्दा पूर्ण रूपमा कार्यात्मक भई इन्टरनेटमा लाइभ भइसकेका थिए।

जुन विद्यार्थीहरूले पहिलो दिन कुनै कोडिङ ज्ञानै नभएर सुरु गरेका थिए, तिनै विद्यार्थीहरू अन्तिम दिनसम्म पुग्दा निम्न कुराहरूसहितको एउटा पूर्ण सफ्टवेयर एप्लिकेसन लिएर बाहिर निस्किए:

• राम्रोसँग डिजाइन गरिएको फ्रन्टएन्ड (वेबसाइटको अगाडिपट्टिको भाग)
• डाटाबेससँग जोडिएको ब्याकएन्ड API
• प्रयोगकर्ता दर्ता र लगइन प्रणाली (authentication)
• एउटा AI-संचालित फिचर
• GitHub मा राखिएको पूर्ण कोड इतिहास र कागजात
• इन्टरनेटमा सार्वजनिक रूपमा हेर्न मिल्ने लाइभ लिङ्क

प्राविधिक क्षेत्रमा प्रवेश गर्न चाहने तर ट्युटोरियल हेर्ने र वास्तविक प्रोजेक्ट बनाउनुको बीचको खाडल पार गर्न नसकिरहेको युवा पुस्ताका लागि यही नै फेलोशिपको सबैभन्दा ठूलो आकर्षण र उपलब्धि बन्यो।

पाठ्यक्रम कुनै पुरानो शैलीको तालिम नभई, आजका प्रविधि कम्पनीहरूले वास्तवमा खोज्ने सीपहरूको सूची जस्तै रह्यो। सहभागीहरूले Git र GitHub प्रयोग गरेर टोलीमा काम गर्ने तरिका, REST API निर्माण, Python को FastAPI फ्रेमवर्क प्रयोग गरी ब्याकएन्ड बनाउने विधि, डाटाबेस (SQL/NoSQL) र प्रयोगकर्ता प्रमाणीकरण जस्ता आधारभूत तर अत्यन्त महत्वपूर्ण सीपहरू व्यवहारमै सिके।

यसबाहेक, कार्यक्रमले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (AI) र मेसिन लर्निङको आधारभूत ज्ञानसमेत दियो, सुपरभाइज्ड र अनसुपरभाइज्ड लर्निङको भिन्नता, डाटासेटको प्रयोग, र जिम्मेवारीपूर्ण AI प्रयोग जस्ता विषयहरू समेटियो। सहभागीहरूले आफ्नो प्रोजेक्टमा वास्तविक AI/ML फिचर सफलतापूर्वक थपे।

सबैभन्दा उल्लेखनीय रह्यो प्रम्प्ट इन्जिनियरिङ र AI उपकरणहरूको प्रभावकारी प्रयोगमा केन्द्रित छुट्टै सत्र, जहाँ विद्यार्थीहरूले ChatGPT, Claude, Cursor, र GitHub Copilot जस्ता उपकरणहरू कसरी जिम्मेवारीपूर्वक प्रयोग गर्ने भन्ने सिके, जस्तै कोड डिबग गर्न, कोड रिभ्यु गर्न, र कागजात सुधार्न। साथै AI ले कहिलेकाहीँ गलत जानकारी (hallucination) दिन सक्ने र त्यसलाई कसरी प्रमाणित गर्ने भन्ने पनि सिकाइयो।

Advertisement

यो समावेशीकरण अत्यन्त समयानुकूल साबित भयो। आजको दिनमा AI उपकरणहरू सफ्टवेयर इन्जिनियरिङको अभिन्न हिस्सा बनिसकेका छन्। विद्यार्थीहरूलाई यी उपकरणहरू केवल “सजिलो उपाय” वा “शर्टकट” को रूपमा नभई, जिम्मेवारीपूर्वक र समझपूर्वक प्रयोग गर्न सिकाइएकोले यो फेलोशिपले सहभागीहरूलाई आजको र भविष्यको उद्योगका लागि साँच्चै तयार पार्यो।

फेलोशिपको अर्को बलियो पक्ष रह्यो क्लाउड र डिप्लोयमेन्ट सम्बन्धी सत्र, जुन AWS पुल्चोकमा सफलतापूर्वक आयोजना भयो। यहाँ विद्यार्थीहरूले Localhost मा मात्र चलिरहेको प्रोजेक्टलाई वास्तविक इन्टरनेटमा सबैका लागि पहुँचयोग्य कसरी बनाउने भन्ने सिके। यस फेलोशिपको सफलतामा हाम्रा साझेदार संस्थाहरूको योगदान महत्वपूर्ण रह्यो। GitHub, हाम्रो सपोर्टिङ पार्टनरको रूपमा, सहभागीहरूलाई भर्सन कन्ट्रोल, टोली सहकार्य, र कोड होस्टिङका लागि आवश्यक पूर्वाधार र मार्गदर्शन उपलब्ध गरायो, जसका कारण हरेक विद्यार्थीले आफ्नो पूर्ण कोड इतिहास र कागजात व्यावसायिक स्तरमा राख्न सके।

त्यस्तै, हाम्रो शिक्षा साझेदार (Education Partner) DataHub Nepal ले फेलोशिपको अन्तिम दिन सञ्चालन गरिएको क्विजका तीन विजेताहरूलाई क्लाउड स्टोरेज पुरस्कार प्रदान गर्‍यो। यसले विद्यार्थीहरूलाई आफ्ना प्रोजेक्ट र डाटा सुरक्षित रूपमा भण्डारण गर्न थप प्रोत्साहन दियो, साथै वास्तविक क्लाउड सेवाहरूसँग प्रत्यक्ष परिचय पनि गरायो। DataHub Nepal को यो सहयोगले फेलोशिपको समग्र शिक्षण अनुभवलाई अझ व्यावहारिक र उद्योगसँग नजिक बनायो।

सहभागीहरूका लागि सबैभन्दा मूल्यवान उपलब्धि भनेको उनीहरूले फेलोशिप सकिएपछि साथमा लगेको कुरा नै हो। “मैले यो कार्यक्रममा सहभागिता जनाएँ” भन्ने साधारण प्रमाणपत्रको सट्टा, विद्यार्थीहरूले साथमा लगे:

• GitHub मा राखिएको पूर्ण कोड इतिहास
• राम्रोसँग लेखिएको README कागजात
• सार्वजनिक रूपमा सेयर गर्न मिल्ने लाइभ लिङ्क

यी नै ठ्याक्कै त्यो खालको ठोस प्रमाण हुन्, जुन इन्टर्नशिप र जागिर आवेदनका बेला भर्ती गर्नेहरूले खोज्छन्। यसले विद्यार्थीहरूलाई अन्य आवेदकहरूभन्दा अलग देखिने र आफ्नो क्षमता प्रत्यक्ष रूपमा देखाउने अवसर दियो।

फेलोशिप दिनको जम्मा दुई घण्टा (बिहान ७ देखि ९ बजे, वा साँझ ५ देखि ७ बजेसम्म) मात्र सञ्चालन भएकोले, यो विद्यालय, कलेज, वा जागिरसँगै पनि सहज रूपमा अपनाउन मिल्ने गरी डिजाइन गरिएको थियो। छोटो अवधिको भए तापनि, दैनिक ल्याब अभ्यासले सिकाइलाई तत्काल व्यवहारमा उतार्ने अवसर दियो, जसले सिकाइको गति र गहिराइ दुवैलाई सन्तुलनमा राख्यो।

यो फेलोशिपले नेपालका प्रविधि महोत्सवहरूले सीप निर्माणलाई हेर्ने दृष्टिकोणमा आइरहेको व्यापक परिवर्तनलाई प्रतिनिधित्व गर्यो। निष्क्रिय व्याख्यान सुन्ने र नोट टिप्ने पुरानो शैलीभन्दा फरक, यसले विद्यार्थीहरूलाई आफैंले हातले बनाएको, कार्यरत, र संसारले देख्न सक्ने एउटा पूर्ण उत्पादन दियो।

धेरै सहभागीहरूका लागि, यो फेलोशिप उनीहरूको जीवनको पहिलो अवसर बन्यो जहाँ उनीहरूले साँच्चै व्यावसायिक रूपमा सफ्टवेयर निर्माण गर्नु कस्तो महसुस हुन्छ भन्ने प्रत्यक्ष अनुभव गरे, र त्यो अनुभवले उनीहरूको भविष्यको प्राविधिक यात्रामा लामो समयसम्म प्रभाव पार्नेछ।

For more: LOCUS 2083 Software Fellowship