प्रेसरको औषधि खाँदै हुनुहुन्छ? मिर्गौला जोगाउन यो १ जाँच गर्न नबिर्सिनुहोस्!
२ साउन, काठमाडौं।
के तपाईं उच्च रक्तचाप (High Blood Pressure) को बिरामी हुनुहुन्छ? वा लामो समयदेखि प्रेसरको औषधि सेवन गर्दै आउनुभएको छ? यदि हो भने, तपाईंले आफ्नो मिर्गौला (Kidney) को स्वास्थ्यबारे गम्भीर हुने बेला आएको छ।
धेरैलाई लाग्न सक्छ, प्रेसर बढ्दा टाउको दुख्ने वा चक्कर लाग्ने मात्र हुन्छ। तर, वास्तविकता यो भन्दा धेरै फरक र डरलाग्दो छ। उच्च रक्तचापले शरीरका भित्री अंगहरू, विशेष गरी मिर्गौलालाई बिस्तारै र शान्त रूपमा नोक्सान पुर्याइरहेको हुन्छ।
उच्च रक्तचापले मिर्गौलालाई कसरी असर गर्छ?
मिर्गौलाले हाम्रो शरीरमा फिल्टर (छान्ने मेसिन) को रूपमा काम गर्छ। यसले रगतमा भएका हानिकारक तत्व र बढी भएको पानीलाई पिसाबको माध्यमबाट बाहिर निकाल्छ। यो प्रक्रियाका लागि मिर्गौलाभित्र अनगिन्ती साना-साना रक्तनलीहरू (Blood Vessels) हुन्छन्।
जब शरीरमा रक्तचाप सधैं उच्च रहन्छ, तब यी सूक्ष्म रक्तनलीहरूमा बढी दबाब पर्छ। लामो समयसम्म यस्तो दबाब रहँदा रक्तनलीहरू कडा, साँघुरा वा कमजोर हुन पुग्छन्।
नतिजास्वरूप, मिर्गौलाले पर्याप्त मात्रामा अक्सिजन र पोषक तत्व पाउँदैन र यसको कार्यक्षमता बिस्तारै घट्दै जान्छ। यसैलाई चिकित्सा विज्ञानमा क्रोनिक किड्नी डिजिज (Chronic Kidney Disease – CKD) भनिन्छ।
“साइलेन्ट किलर” मिर्गौलाको समस्या
मिर्गौला रोगको सबैभन्दा खतरनाक पक्ष भनेको यसको प्रारम्भिक चरणमा कुनै पनि स्पष्ट लक्षण देखिँदैन। जबसम्म मिर्गौला ७0-८0 प्रतिशतभन्दा बढी खराब हुँदैन, तबसम्म मानिसले आफूलाई स्वस्थ नै महसुस गरिरहेको हुन सक्छ।
लक्षणहरू (जस्तै: खुट्टा सुन्निने, चाँडै थकाई लाग्ने, पिसाबमा फिँज देखिने, वा वाकवाकी लाग्ने) तब मात्र देखिन्छन् जब समस्या धेरै बढिसकेको हुन्छ। त्यसैले उच्च रक्तचाप भएका व्यक्तिहरूले लक्षण देखिने पर्खाइमा बस्नु हुँदैन।
Advertisement
विशेषज्ञहरूको सुझाव: वर्षमा कम्तीमा एकपटक मिर्गौला जाँच
नेपाल मेडिसिटीका विशेषज्ञ डाक्टरहरूका अनुसार, उच्च रक्तचाप भएका वा लामो समयदेखि प्रेसरको औषधि खाइरहेका व्यक्तिहरूले हरेक वर्ष कम्तीमा एकपटक मिर्गौलाको नियमित जाँच (Kidney Function Test – KFT) गराउनु अत्यन्त आवश्यक छ।
नियमित जाँचले मिर्गौलामा हुन लागेको क्षतिलाई सुरुवाती चरणमै पत्ता लगाउन मद्दत गर्छ। समयमै समस्या थाहा पाएमा उचित औषधि, खानपानमा सुधार र जीवनशैली परिवर्तन गरेर मिर्गौलालाई पूर्ण रूपमा फेल हुनबाट जोगाउन सकिन्छ।
मिर्गौला स्वस्थ राख्न के गर्ने?
१. नियमित रक्तचाप नियन्त्रण: डाक्टरको सल्लाहअनुसार प्रेसरको औषधि नियमित खानुहोस् र रक्तचाप नियन्त्रणमा राख्नुहोस्। २. वार्षिक स्वास्थ्य जाँच: वर्षमा एकपटक रक्त परीक्षण (Creatinine, Urea) र पिसाबको जाँच (Urine Albumin) गराउनुहोस्। ३. सन्तुलित खानपान: खानामा नुनको मात्रा कम गर्नुहोस्। प्रशस्त पानी पिउनुहोस् र हरियो सागसब्जीको सेवन बढाउनुहोस्। ४. जथाभाबी औषधि सेवन नगर्ने: डाक्टरको प्रेस्क्रिप्सन बिना जथाभाबी दुखाई कम गर्ने औषधि (Painkillers) सेवन नगर्नुहोस्, यसले मिर्गौलालाई सिधै असर गर्छ।
समयमै सचेत बनौं, आफ्नो मिर्गौला सुरक्षित राखौं!
विशेषज्ञ परामर्श र अपोइन्टमेन्टका लागि:
तपाईंको मिर्गौला कत्तिको स्वस्थ छ? आजै नेपाल मेडिसिटी (Nepal Mediciti) मा सम्पर्क गरी आफ्नो स्वास्थ्य जाँच सुनिश्चित गर्नुहोस्।
अनलाइन अपोइन्टमेन्ट बुक गर्न: यहाँ क्लिक गर्नुहोस् (https://shorturl.at/ePKZb)
For more: Nepal Mediciti Kidney Care
