नेपालमा बाल क्यान्सर उपचार सुधारका लागि राष्ट्रिय समन्वय र प्रभावकारी दृष्टिकोणको आवश्यकता

२० असोज, काठमाडौं।

नेपालमा बाल क्यान्सर उपचारलाई थप प्रभावकारी बनाउन, उपचारमा पहुँच विस्तार गर्न र एक एकीकृत राष्ट्रिय दृष्टिकोण अवलम्बन गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको छ। काठमाडौंमा हालै सम्पन्न ‘राष्ट्रिय बाल क्यान्सर उपचार तथा सरोकारवाला सहभागिता गोष्ठी’ ले बाल क्यान्सरको क्षेत्रमा देखिएका चुनौतीहरूलाई सम्बोधन गर्न संयुक्त प्रयासको आह्वान गरेको छ।

गोष्ठीको आयोजना र सहभागिता

विश्व बाल क्यान्सर (WCC), रमेश गुप्ता मेमोरियल ट्रस्ट (RGMT) र TRCC को संयुक्त आयोजनामा उक्त राष्ट्रिय गोष्ठी सम्पन्न भएको थियो। यस कार्यक्रममा नेपाल सरकारका प्रतिनिधिहरू, बाल क्यान्सर उपचारमा संलग्न विभिन्न अस्पताल, स्वास्थ्यकर्मी, पेशागत संघसंस्था, प्रतिष्ठान, गैरसरकारी संस्था, अभिभावक, क्यान्सरबाट निको भएका व्यक्ति तथा अन्तर्राष्ट्रिय साझेदार संस्थाका प्रतिनिधिहरूको सहभागिता रहेको थियो।

प्रमुख चुनौती र छलफलका विषयहरू

कार्यक्रममा नेपालमा बाल क्यान्सर उपचारको क्षेत्रमा हालसम्म भएका प्रगतिको समीक्षा गरिएको थियो। साथै, निम्न क्षेत्रहरूमा अझै पनि ठूला चुनौतीहरू रहेको बारे गहिरो छलफल भयो:

• रोगको प्रारम्भिक पहिचान र समयमै स्वास्थ्य संस्थामा बिरामीलाई पठाउने व्यवस्था।

• उपचारमा समान पहुँच, आवश्यक औषधि तथा परीक्षणको उपलब्धता।

• सहायक उपचार, बिरामीको पोषण, मनो psychosocial (मनोसामाजिक) सेवा र परिवारलाई सहयोग।

• उपचारपछिको जीवन तथा उपचारको परिणाम मापन।

  Advertisement

  

गोष्ठीका मुख्य निष्कर्ष तथा सुझावहरू

बाल क्यान्सरलाई राष्ट्रिय स्वास्थ्य प्राथमिकतामा थप महत्व दिनुपर्ने तथा क्यान्सर नियन्त्रणसम्बन्धी प्रयासमा यसलाई प्रभावकारी रूपमा समेट्नुपर्ने सहभागीहरूको जोड थियो। यस गोष्ठीले निकालेका प्रमुख निष्कर्षहरू यसप्रकार छन्:

समन्वित राष्ट्रिय कार्ययोजना: स्पष्ट जिम्मेवारी, मापनयोग्य लक्ष्य र निश्चित समयसीमा सहितको बाल What-cancer (बाल क्यान्सर) सम्बन्धी कार्ययोजना आवश्यक छ।

क्षमता विकास र सञ्जाल विस्तार: समुदायस्तरमा जनचेतना बढाउने, पहिलो तहका स्वास्थ्यकर्मीको क्षमता विकास गर्ने र क्षेत्रीय तथा साझा उपचार सञ्जालको विकास गर्ने।

उपचार केन्द्रहरूको मूल्यांकन: जनशक्तिको क्षमता, औषधिको उपलब्धता, बिरामी सुरक्षा र मनोसामाजिक सेवाको अवस्थाबारे राष्ट्रियस्तरमा उपचार केन्द्रहरूको मूल्यांकन गर्नुपर्ने।

गुणस्तरीय सेवा र तथ्यांक प्रणाली: आवश्यक औषधि तथा रगतजन्य सामग्रीको सहज उपलब्धता, किमोथेरापी तथा संक्रमण नियन्त्रणका मापदण्डको पालना र भरपर्दो राष्ट्रिय तथ्यांक प्रणालीको विकास गर्ने।

राष्ट्रिय समन्वय संयन्त्रको सिफारिस

बाल क्यान्सर उपचारसम्बन्धी प्रगतिको नियमित अनुगमन, वार्षिक समीक्षा र जिम्मेवारी सुनिश्चित गर्न सरकार, अस्पताल, नागरिक समाज, अभिभावक र अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारहरूको सहभागितामा ‘राष्ट्रिय बाल क्यान्सर समन्वय संयन्त्र’ स्थापना वा विद्यमान संयन्त्रलाई सुदृढ गर्न गोष्ठीले जोडदार सिफारिस गरेको छ।

For more: Childhood Cancer in Nepal